Is het logisch om één van je kinderen executeur te maken?
Wat logisch lijkt hoeft niet altijd verstandig te zijn
Een tijd geleden kwam een oudere cliënt bij mij. We hadden het over hoe hij een en ander geregeld had op het moment dat hij zou komen te overlijden. Hij had over die vraag al uitgebreid nagedacht en was stelling: “Mijn zoon wordt mijn executeur”. Zijn redenering was helder: zijn zoon is accountant, financieel onderlegd en al jaren betrokken bij zijn administratie. “Hij kan dit prima als ik er niet meer ben,” zei hij. Vader’s besluit stond vast.
Op papier was het een logische keuze. In de praktijk pakte het anders uit. Want er speelde meer. De relatie tussen de zoon en zijn twee zussen is al lange tijd moeizaam. Er is oud zeer, weinig vertrouwen en nauwelijks onderling contact. Voor vader voelde het veilig om hem verantwoordelijk te maken voor de afwikkeling van de nalatenschap. Maar wat hij onderschatte, is dat een executeur niet alleen een administratieve rol vervult — het is ook een positie van macht en invloed binnen een kwetsbare familieverhouding.
Wat gebeurde er na het overlijden van vader?
Na het overlijden kreeg de zoon als executeur de regie over de nalatenschap. Zijn taken waren duidelijk:
- Inventariseren van bezittingen en schulden
- Verzorgen van de administratie
- Voldoen van schulden
- Informeren van erfgenamen
- Begeleiden van de verdeling
Hij pakte het professioneel aan, met overzichten en rapportages. Maar bij de zussen ontstaat al snel een ander gevoel: “Zie je wel, hij heeft weer alles in handen”. De zoon communiceert feitelijk en cijfermatig. Toch wordt zijn toon als afstandelijk ervaren. Elke kostenpost wordt bevraagd. Elke beslissing wordt kritisch bekeken. Zijn vakkennis wordt geen voordeel, maar een bron van argwaan. En zelfs als alles correct verloopt, is perceptie vaak sterker dan werkelijkheid.
Oude familiedynamiek komt boven
In veel nalatenschappen gaat het zelden alleen over geld. Oude patronen spelen mee: wie was de favoriet, wie voelde zich minder gezien, wie had invloed? Wat voor vader een praktische benoeming was, wordt voor de dochters een bevestiging van oude gevoelens. De communicatie verslechtert, emoties lopen op en samenwerking maakt plaats voor strijd. Wanneer vertrouwen ontbreekt, ontstaat formele afstand. Er wordt om uitgebreide rekening en verantwoording gevraagd. Advocaten worden geraadpleegd. Beslissingen worden vertraagd. De kosten lopen op en de familieverhouding verslechtert verder.
De kernvraag voor ouders
De vraag zou niet alleen moeten zijn: is mijn kind capabel om mijn nalatenschap af te wikkelen? Maar vooral: wordt deze rol door de andere erfgenamen geaccepteerd? Een executeur moet niet alleen fiscaal en juridisch juist handelen, maar ook het vertrouwen van alle betrokkenen kunnen dragen.
Wat bespreek ik als Register Executeur?
Wanneer ouders overwegen een kind tot executeur te benoemen, bespreek ik onder andere:
- Hoe zijn de onderlinge verhoudingen écht?
- Is er sprake van rivaliteit of oud zeer?
- Kan het benoemde kind boven de familiedynamiek uitstijgen?
- Wordt de rol door de anderen geaccepteerd?
- Wat is belangrijker: efficiëntie of harmonie?
Vaak is een onafhankelijke, externe professionele Register Executeur in familieverband verstandiger. Niet omdat kinderen het niet kunnen, maar omdat familieverhoudingen kwetsbaar zijn — zeker in een periode van rouw.
